W cyklu imprez upamiętniających obchody 70. rocznicy wybuchu II Wojny Światowej, 30 maja 2009 roku, Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych przygotował rekonstrukcję historyczną pt. "Przemówienie Ministra Spraw Zagranicznych Józefa Becka w Sejmie Rzeczypospolitej Polskiej 5 maja 1939 roku", nad którym honorowy patronat objął Marszałek Sejmu RP Bronisław Komorowski.

Okoliczności wygłoszenia słynnego przemówienia ministra Becka były bezpośrednio powiązane z sytuacją polityczną Europy lat 30. Wystąpienie w Sejmie RP było odpowiedzią na żądania Hitlera wysunięte wobec Polski.

Trudna sytuacja geopolityczna skłoniła rząd II RP do rozpoczęcia negocjacji z Wielką Brytanią i Francją o udzielenie gwarancji pomocy w przypadku agresji, które zostały udzielone na początku kwietnia 1939 roku. Na wiadomość o układzie polsko-brytyjskim władze III Rzeszy uznały za nieistniejącą deklarację o niestosowaniu przemocy we wzajemnych stosunkach, zawartą 26 stycznia 1934 roku.

W obliczu tych wydarzeń minister Józef Beck zdecydował się na wystąpienie przedstawiające polskie stanowisko.

W Polsce i za granicą z najwyższą uwagą oczekiwano tego przemówienia. Do sali plenarnej polskiego parlamentu przybyli: ministrowie i wiceministrowie oraz sekretarze stanu rządu polskiego, a także członkowie korpusu dyplomatycznego akredytowani w Polsce.

Przemówienie ministra Józefa Becka, z którego najbardziej znane jest końcowe zdanie „jest jedna tylko rzecz w życiu ludzi, narodów i państw, która jest bezcenna. Tą rzeczą jest honor”, zostało owacyjnie przyjęte przez posłów zgromadzonych w ławach sejmowych. Mowę ministra transmitowały krajowe i zagraniczne rozgłośnie. W piątek 5 maja 1939 roku w całej Polsce ludzie gromadzili się przy odbiornikach radiowych i pod głośnikami na ulicach. Bezpośrednio po przemówieniu ministra Józefa Becka parlament w trakcie obrad przegłosował zwiększenie budżetu Ministerstwa Spraw Wojskowych o 2 mln złotych, co w ówczesnych czasach było kwotą niebagatelną.

Marszałka Sejmu, wicemarszałków oraz członków rządu odtworzyli zawodowi aktorzy. Tylne ławy sejmowe oraz galerię zajęli goście zaproszeni przez Janusza Krupskiego - Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych oraz Kancelarię Sejmu RP. Gościem specjalnym był ostatni Prezydent RP na Uchodźstwie Ryszard Kaczorowski.

Jeszcze przed rozpoczęciem inscenizacji, przed gmachem Sejmu RP od strony ul. Wiejskiej, otwarto plenerową wystawę planszową "Gdy Polska powiedziała - NIE!". Wystawa powiązana merytorycznie z widowiskiem przybliżyła kształtowanie się polsko-niemieckich stosunków politycznych w dwudziestoleciu międzywojennym, a przede wszystkim wyjaśniła, jak doszło do sytuacji, w której zarówno Polska, jak i cała Europa stanęły na krawędzi wojny. Głównym celem wystawy było ukazanie realistycznej i zdecydowanej polityki państwa polskiego w odniesieniu do polityki ustępstw prowadzonej przez państwa zachodnie wobec hitlerowskich Niemiec.

Inscenizacja rozpoczęła się o godzinie 11 dynamiczną sceną przybycia, samochodami z epoki, głównych bohaterów: premiera rządu gen. Sławoja Składkowskiego, ministra Józefa Becka i wicepremiera Eugeniusza Kwiatkowskiego.

Uczestników widowiska oraz zaproszonych gości przywitał Marszałek Sejmu Bronisław Komorowski, który powiedział m.in. "w sposób szczególny witam przybyłych dziś do Sejmu na rekonstrukcje historyczną mowy ministra Józefa Becka gości specjalnych: rodziny - dzieci i wnuki - posłów i senatorów II Rzeczypospolitej."

W słowie wstępnym minister Janusz Krupski, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, zaznaczył: "5 maja 1939 r. minister spraw zagranicznych wygłosił […] słynne przemówienie, jedno z najbardziej znaczących w całych dziejach Polski. […] Przedstawioną dzisiaj rekonstrukcją historycznej mowy ministra Becka chcemy złożyć hołd zasadom moralnym i determinacji narodu polskiego, który w chwili dziejowej próby, jaką była II wojna światowa, zjednoczył się w obronie suwerenności i honoru Rzeczypospolitej".

Następnie Marszałek Sejmu RP Bronisław Komorowski oddał symbolicznie przewodnictwo obrad Marszałkowi Sejmu II RP Wacławowi Makowskiemu. O godz. 11.15 rozpoczęło się historyczne posiedzenie Sejmu. Emocje towarzyszące przemówieniu przeniosły wszystkich w czasie do 5 maja 1939 r. Burzliwe oklaski oraz spontaniczne okrzyki wznoszone z ław poselskich doskonale oddały atmosferę panującą w tamtym historycznym dniu

.

Zakończenie przemówienia, minister Beck odbiera gratulacje od członków rządu. Fot. Bartłomiej Kłębowski

Pięknym akcentem kończącym to wydarzenie było wystąpienie prof. Władysława Bartoszewskiego, w którym nawiązał do honoru Polaka i burzliwej historii naszej Ojczyzny, za które otrzymał owacje na stojąco.

Rekonstrukcji przemówienia ministra Becka towarzyszyła także prezentacja plenerowa "Biwak polowy Wojska Polskiego 1939". We współpracy ze stowarzyszeniami i grupami rekonstrukcji historycznej oraz kolekcjonerami historycznego sprzętu militarnego (m.in.  Pana Adama Rudnickiego, Fundację Wojskowości Polskiej, Stowarzyszenie Rekonstrukcji Historycznej "Westerplatte" oraz Muzeum Wojska Polskiego) przedstawiono przybyłym mieszkańcom Warszawy, a także ogólnopolskiej widowni telewizyjnej - umundurowanie, wyposażenie osobiste oraz sprzęt wojskowy, z jakimi we wrześniu 1939 roku Polska przystąpiła do wojny. Wśród wystawionych eksponatów znalazły się: broń strzelecka indywidualna i zespołowa, broń przeciwpancerna, armaty polowe i pojazdy pancerne.

Prezentowany poniżej sprzęt ciężki został nieodpłatnie użyczony przez: Pana Adama Rudnickiego.

Citroen Kegresse P-17 - po więcej informcji kliknij>>>

 

Armata dalekonośna 105 mm - po więcej informacji kliknij>>>

 

 

Armata polowa 76 mm - po więcej informacji kliknij>>>

 

 

Uczestnikami prezentacji było ponad 40 rekonstruktorów w mundurach historycznych z grup: Stowarzyszenia Historycznego "Cytadela", Stowarzyszenia Rekonstrukcji Historycznej "Patria", 14 Drużyny Harcerskiej im. 14 Pułku Ułanów Jazłowieckich, Stowarzyszenia Rekonstrukcji Historycznej "Pionierzy 40 Pułku Piechoty Dzieci Lwowskich", Stowarzyszenia Rekonstrukcji Historycznej "Marienburg", Grupy Rekonstrukcji Historycznej "Kampinos".

Warszawianie wraz z rodzinami tego dnia licznie przybyli na ul. Wiejską i wraz z wykonawcami oraz gośćmi rekonstrukcji historycznej obejrzeli ekspozycje towarzyszące widowisku.

Magdalena Sawka, Katarzyna Gutowska, Rafał Chełmiński.

MOWA JÓZEFA BECKA W SEJMIE 5 MAJA 1939 ROKU